Handstikgaren kan splijten tijdens het insteken wanneer het uiteinde gerafeld is, het garen te dik is voor het oog of wanneer het oog een beschadigde rand heeft. Knip het uiteinde eerst zuiver af en probeer het rustig opnieuw in te steken. Blijven de vezels wijken? Pak dan een tweede naald en vergelijk de weerstand in het oog.
Waarom gaat het uiteinde van het garen rafelen?
Getwijnd garen bestaat uit in elkaar gedraaide strengen; door het manipuleren van het uiteinde kan deze twijning losraken. Gevlochten garen heeft een andere structuur — volgens de productbeschrijving is Slam garen gevlochten. In beide gevallen kan een bot gereedschap of een onzuivere snede de vezels uit elkaar drukken, waardoor het uiteinde breder wordt.
Een uitgewaaierd uiteinde neemt meer ruimte in dan garen met een compacte vlechtstructuur, waardoor je het lastiger door het oog krijgt. Doordrukken met kracht zorgt er vaak voor dat het garen verder gaat rafelen of dat de coating eraf schaaft.
Hoe bereid je het uiteinde voor op het insteken?
Snijd het beschadigde stuk af met een scherpe schaar of met een mes op een snijmat. Je kunt ook proberen om licht schuin te snijden — controleer op een kort stukje of dit bij jouw type garen een compacte punt oplevert. Het belangrijkste is een zuivere snede zonder de vezels los te trekken.
Rol het uiteinde tussen je vingers om het in vorm te brengen, zodat het vlotter door het oog glijdt. Een lichte afplatting kan helpen, maar druk de vlechtstructuur niet plat met een tang. Gaat het uiteinde na het vormen juist verder openstaan? Knip het dan opnieuw af.
Bij garen dat je zelf nog moet waxen, kun je een klein beetje bijenwas aanbrengen op het uiterste puntje. Gewaxt garen met een fabrieksmatige waslaag heeft meestal geen extra was nodig. Een teveel aan was vormt een verdikking die het insteken juist bemoeilijkt. Brand je het uiteinde van polyester garen licht aan? Doe dit dan zeer subtiel en vorm direct een fijn puntje voordat het materiaal uithardt. Een hard, gesmolten bolletje is dikker en stugger dan het garen zelf en past daardoor niet door het oog.
Hoe herken je een te klein of beschadigd naaldoog?
Probeer het pas afgesneden garen in te steken zonder eraan te trekken of te forceren. Let goed op of er zich was ophoopt bij de opening van het oog of dat het uiteinde gaat rafelen. Herhaal de test vervolgens met een tweede, onbeschadigde naald van hetzelfde type.
Treedt het probleem slechts bij één naald op? Bekijk het oog dan onder een vergrootglas. Een zichtbaar braampje of een beschadigde rand is een directe reden om de naald te vervangen. Bieden beide naalden evenveel weerstand, kies dan voor een model met een groter oog of voor dunner garen dat aansluit bij je project.
Wat zeggen de maten van John James naalden?
Volgens de productspecificaties hebben de geselecteerde modellen de volgende afmetingen:
- John James 004: schachtdiameter 0,86 mm, lengte 48 mm.
- John James 003: schachtdiameter 1,02 mm, lengte 54 mm.
- John James 1/0: schachtdiameter 1,09 mm, lengte 57 mm.
Dit zijn de totale buitenmaten van de leernaalden, niet de binnenmaten van het oog. Hierdoor is er geen universele maattabel die voor elk garen met een bepaalde dikte uitsluitsel geeft. In de praktijk heeft een dikkere schacht meestal ook een groter oog. Begin bij het dikste garen dus met het grootste van deze drie modellen en stap over op een fijnere naald als deze de gaten in het leer te veel oprekt. De vlechting, de coating en de soepelheid van het garen spelen hierbij ook een grote rol. Een uitgebreid overzicht vind je in de handleiding over de juiste leernaald kiezen voor handmatig stikken.
Hoe test je jouw combinatie voor het naaien?
Controleer eerst of het garen soepel door het oog gaat zonder te splijten of was af te schrapen. Vergrendel het garen vervolgens op de naald volgens jouw vaste methode en maak een paar proefsteken op een reststuk met dezelfde steekgaten. De bevestiging moet compact zijn en soepel door de gaatjes glijden, zonder dat deze per se binnen de dikte van de metalen schacht hoeft te vallen.
Let voor het definitieve stikwerk op de volgende punten:
- Is het uiteinde strak afgesneden en compact?
- Vertoont het naaldoog geen oneffenheden of beschadigingen die het garen laten rafelen?
- Glijdt de naald met het bevestigde garen goed door de gemaakte gaten?
- Blijft de structuur van het garen intact na een aantal proefsteken?
