Het mes trekt aan het leer in plaats van erdoorheen te snijden wanneer een bot lemmet weerstand ondervindt, het leer verschuift op de ondergrond of de snijhoek niet aansluit bij het materiaal. Begin met het controleren van het lemmet op een stevig ondersteund reststukje van hetzelfde leer. Zorg daarna voor een betere fixatie van het materiaal en vergelijk de stand van het mes door slechts één element per test aan te passen.
Controleer eerst het lemmet
Stop met snijden zodra er zich een plooi voor het mes vormt, je steeds harder aan het handvat moet trekken of het mes van de lijn afwijkt. Meer kracht zetten vermindert de controle en kan het patroondeel verschuiven. Leg het gereedschap neer, bekijk de snede bij goed licht en controleer de bevestiging zonder de snede met je vinger aan te raken.
Weerstand kan ontstaan door slijtage van de snede, een omgebogen vouw, uitbreekplekjes of een braam na het slijpen. Een gerafelde vleeszijde – de onderkant van het leer – geeft geen uitsluitsel over de exacte oorzaak. Ook een snijtest op papier vervangt een proefsnede in een reststuk van het gekozen projectleer niet.
Afbreekmes en vast lemmet
Breek bij een afbreekmes het botte segment af met een tang. Wanneer de segmenten op zijn, plaats je een nieuw mesje. Plaats bij een ander type mes met verwisselbare mesjes een onbeschadigd exemplaar dat geschikt is voor de houder, volgens de instructies van de fabrikant. Een model zoals het afbreekmes gebruikt volgens de productpagina mesjes van 18 mm breed. De maat alleen bepaalt echter niet hoe dik het te snijden leer mag zijn of hoeveel snijbewegingen nodig zijn.
Kies bij een vast lemmet de juiste onderhoudsmethode op basis van de staat van de snede. Een slijpstrop dient voor de fijne afwerking na het slijpen en voor het tussentijds aanzetten van de snede. Stroppen vervangt het slijpen niet bij bramen, kartels of zware slijtage. Laat de snijkwaliteit bepalend zijn, zonder een vast interval aan te houden.
Maak na het klaarmaken van het lemmet een korte proefsnede in een reststuk. Als de weerstand merkbaar afneemt, lag de oorzaak waarschijnlijk bij de snede. Blijft het leer rimpelen, controleer dan eerst de ondergrond in plaats van harder te drukken.
Ondersteuning van het leer en druk op de liniaal
Leg het materiaal vlak op een geschikte snijondergrond die op een vlakke werkbank rust. Verwijder leersnippers onder het materiaal en controleer of de ondergrond geen diepe groeven heeft. Zacht schuim of een oneffen ondergrond kan ervoor zorgen dat het leer meeveert onder het lemmet.
De zelfhelende snijmat A3 heeft volgens de productspecificaties een werkoppervlak van 43 × 28 cm. Dit is een voorbeeld van een ondergrond voor kleinere elementen; de volledige snijlijn moet op de mat passen. Een snijmat ondersteunt het materiaal en beperkt slijtage aan het mes vergeleken met metaal of glas, maar voorkomt bot worden niet volledig.
Gebruik voor een rechte lijn een liniaal die geschikt is voor het geleiden van een mes. Een antislipstrip helpt verschuiven te voorkomen, maar controleer altijd of de liniaal stabiel ligt. Houd je vingers op de liniaal, weg van de geleidende rand en buiten het snijpad. Stop met snijden voordat je je hand verplaatst. Een uitgebreidere toelichting op de werkplekinrichting vind je in de handleiding leer snijden.
Trek het leer niet strak om de snijlijn geforceerd stugger te maken. Het gedrag van het materiaal hangt mede af van de looiing en de zone van de huid: plantaardig gelooid leer is niet altijd stug, en chroomgelooid leer is niet per definitie soepel.
Hoe vergelijk je de messtand op een reststuk?
Pas de hoek in de snijrichting aan
Maak op dezelfde ondergrond korte proefsnedes naast elkaar en varieer daarbij de kantelhoek van het handvat in de bewegingsrichting. Houd een gelijkmatige, lichte druk aan. Zoek de positie waarbij het lemmet soepel snijdt zonder het leer mee te trekken en netjes op de lijn blijft. Een lage stand van het handvat is op zichzelf geen fout.
Houd deze hoek gescheiden van het zijwaarts kantelen van het lemmet. Voor een zuiver haakse snijkant moet het lemmet perfect verticaal ten opzichte van het leer blijven. Een schuine rand kan ook ontstaan door het doorbuigen van een flexibel mesje of samendrukking van het materiaal.
Stem het aantal snijbewegingen af op de weerstand
Als een gecontroleerde snede het leer niet volledig doorsnijdt, maak dan een tweede, lichtere snede door dezelfde groef, terwijl je het materiaal en de liniaal perfect op hun plek houdt. Ga niet vooraf uit van een vast aantal snedes op basis van de dikte. Wanneer het mes klemloopt of wrikken vereist, stop dan direct en controleer de afstelling opnieuw.
Wat controleer je voor je terugkeert naar het patroondeel?
Leg het mes neer en bekijk de proefsnede aan de nerfzijde, de vleeszijde en aan het snijvlak. Controleer of de snede volledig door is, de lijn geen happen vertoont en het deel vormvast is gebleven. Trek eventuele resterende leervezels niet met de hand los, maar snijd ze gecontroleerd door na het fixeren van het materiaal. Ga pas verder met je daadwerkelijke projectonderdeel wanneer je op een proefstuk zonder overmatige druk een zuivere snede maakt.
