Hoe kun je leer reinigen?
Natuurlijk leer reinig je met gespecialiseerde producten, zoals zadelzeep (saddle soap) voor gladleer, of droog met borstels en gommetjes voor suède en nubuck, waarbij je gewoon water en huishoudelijke schoonmaakmiddelen vermijdt. De juiste aanpak hangt volledig af van het leertype en de mate van vervuiling.
De basisregel is eenvoudig: glad, afgewerkt leer voor lederwaren behandel je heel anders dan onbehandeld plantaardig gelooid leer of suède. Bij lichte vervuiling, zoals stof of vingerafdrukken op glad leer (bijvoorbeeld type Maya), volstaat het vaak om het oppervlak af te nemen met een droge, zachte microvezeldoek. Helpt dit niet, dan kun je de doek heel licht bevochtigen, maar maak hem nooit kletsnat. Leer houdt niet van water. Te veel water kan leiden tot vlekken, verkleuringen en verharding van het materiaal na het opdrogen. Bij hardnekkiger vuil op volnerf leer gebruik je een speciale zadelzeep. Breng dit zuinig aan op een vochtige spons of doek, wrijf tot er schuim ontstaat en reinig de vlek met zachte, draaiende bewegingen zonder hard te boenen. Neem de zeepresten vervolgens af met een schone, licht vochtige doek en laat het leer rustig drogen bij kamertemperatuur – nooit op de verwarming of in de felle zon. Houd er rekening mee dat zeep het leer ontvet; na het drogen is goed leeronderhoud met een balsem of crème noodzakelijk om de soepelheid te herstellen.
Een heel andere aanpak is vereist bij ruwe leersoorten zoals suède en nubuck. Hier is water vijand nummer één. De reiniging gebeurt vrijwel uitsluitend droog. Het basisgereedschap bestaat uit een speciale suèdeborstel (vaak voorzien van rubberen nopjes en messing haren) en een suèdegom. Met de borstel borstel je het vuil los en richt je de platgedrukte haartjes weer op. Voor hardnekkige, gladgewreven of glanzende vlekken gebruik je de gom, waarmee je over de vervuiling wrijft zoals met een potloodgum op papier. Borstel de plek na het gommen altijd na om de structuur weer mooi egaal te krijgen. Gebruik op suède nooit zeep of natte doeken: daarmee beschadig je de delicate vezelstructuur, gaan de haartjes samenklitten en ontstaan er blijvende vlekken.
Een bijzonder geval is onbehandeld plantaardig gelooid leer dat nog geen enkele finish heeft gekregen. Dit materiaal werkt als een spons en zuigt vloeistoffen, zweet en vuil direct op, wat permanente vlekken achterlaat. Dit type leer reinigen is nagenoeg onmogelijk. Elke poging om een vlek met water te verwijderen, resulteert alleen maar in een grotere, donkerdere kring. Daarom zijn schone handen en een schone werkplek cruciaal tijdens het werk. Soms kun je oppervlakkig vuil voorzichtig weghalen met een suèdegom. Sommige leermakers kiezen er in nood – nadat er vocht op een deel van het werkstuk is gekomen – voor om het hele oppervlak gelijkmatig te bevochtigen voor een egale, zij het donkerdere tint. Dit is echter echt een uiterste redmiddel.
Tot slot zijn er de zogenaamde pinholes: microscopisch kleine gaatjes of puntjes die soms zichtbaar zijn op de nerfzijde. Dit is geen vuil dat je kunt verwijderen, maar een natuurlijk kenmerk van het leer, zoals sporen van haarzakjes of insectenbeten. Pogingen om deze 'schoon te maken' of weg te krabben beschadigen de nerf alleen maar. Ze horen bij het authentieke karakter van een natuurproduct en zijn geen defect. Het juiste onderhoud van leer en het gebruik van geschikte materialen zorgen ervoor dat jouw creaties jarenlang in topconditie blijven.
Kort samengevat
- Gladleer (volnerf): Droog afnemen met een zachte doek of reinigen met speciale zadelzeep, en na het drogen altijd behandelen met passend leeronderhoud.
- Suède en nubuck: Uitsluitend droog reinigen met een speciale suèdeborstel en gom.
- Onbehandeld plantaardig gelooid leer: Extreem absorberend. Vermijd contact met water en vuil; reinigen is vrijwel onmogelijk.
- Vermijd huishoudelijke schoonmaakmiddelen: Afwasmiddel, vochtige doekjes en meubelreinigers kunnen het leer onherstelbaar beschadigen.
