Nee, Tokonole is geen impregneermiddel. Het is een product dat uitsluitend is bedoeld voor het afwerken van randen (burnishing) en het gladmaken van de vleeszijde bij plantaardig gelooid leer. Het aanbrengen op de nerfzijde beschermt het leer niet tegen water, maar verstopt alleen de poriën en verpest het uiterlijk van het materiaal.
In de wereld van leerbewerking doen veel mythes de ronde die een werkstuk flink kunnen verpesten. Een van de meest voorkomende en schadelijke misverstanden is het gebruik van de Japanse Tokonole emulsie als impregneermiddel of beschermlaag voor de nerfzijde. Het antwoord op deze vraag is kort, maar vraagt om duidelijke uitleg: NEE, Tokonole is onder geen beding een impregneermiddel. Om te begrijpen waarom het aanbrengen hiervan op de buitenzijde van een portemonnee of tas een grote fout is, moeten we kijken naar de chemische samenstelling en het werkelijke doel van dit product.
Chemische eigenschappen en het werkelijke doel van de Japanse emulsie
Tokonole is ontwikkeld voor één specifiek doel: het polijsten van randen (burnishing) en het gladmaken van de vezelige achterkant van het leer (de vleeszijde). De formule is gebaseerd op water, natuurlijke wassen en synthetische harsen. De functie ervan is het hechten van losse vezels die na het snijden aan de ruwe rand uitsteken. Door de wrijving van een polijsthout dringt Tokonole diep tussen de vezels, bindt deze samen en vormt een glad, glanzend oppervlak.
Hoewel het product wassen bevat die na uitharding op de rand bestand zijn tegen vocht, betekent dit niet dat het waterafstotende eigenschappen biedt voor grote oppervlakken. Tokonole werkt feitelijk als een fijne boekbinderslijm gecombineerd met een politoer. Op randen en de vleeszijde werkt dit fantastisch, omdat je daar de structuur wilt binden. De nerfzijde (de gladde toplaag van het leer) heeft echter een heel andere opbouw: deze is gesloten en heeft geen losse vezels die verlijmd moeten worden.
Waarom Tokonole op de nerfzijde aanbrengen een fout is
Een poging om een afgewerkt project te impregneren door Tokonole over de nerfzijde uit te wrijven, zorgt gegarandeerd voor een lelijk resultaat. Omdat de nerfzijde de stroperige emulsie niet absorbeert zoals een snijrand dat doet, droogt het product op als doffe, vlekkerige vegen. In plaats van een mooie glans krijgt het leer een plasticachtige, onnatuurlijke uitstraling. Erger nog: de harslaag sluit de poriën van het leer volledig af. Wil je het leer later voeden met ledervet of een balsem voor onderhoud van leer, dan kan dit niet meer binnendringen en blijft er een plakkerige laag op het oppervlak liggen.
Bovendien biedt Tokonole op de nerfzijde geen effectieve bescherming tegen water. Bij een flinke regenbui vindt water via microhaarscheurtjes in de opgedroogde hars alsnog een weg naar binnen. Onder invloed van overtollig vocht kan het product zelf bovendien melkachtig wit worden en gaan afbladderen. Randafwerking (burnishing) met Tokonole is daarnaast alleen effectief op plantaardig gelooid leer. Het gebruik op chroomgelooid leer (zoals kleding- of meubelleer) of synthetische materialen heeft geen effect, omdat deze leersoorten niet reageren op wrijvingspolijsten.
Hoe bescherm je een werkstuk dan wel effectief?
Is jouw doel impregneren — oftewel het leer beschermen tegen water, vuil en uitdroging — kies dan voor producten die hiervoor zijn ontwikkeld. Voor de klassieke bescherming van plantaardig gelooid leer zijn natuurlijke vetten en wassen perfect geschikt. Nertsolie (mink oil), neatsfoot oil of speciale balsems op basis van bijenwas dringen diep in de nerfstructuur door. Ze voeden het materiaal en creëren een waterafstotende barrière, waardoor waterdruppels netjes van het leer afrollen.
Voor het afwerken van handgeverfde projecten gebruik je een geschikte topafwerking op acrylbasis (zoals Resolene) of wasbasis (zoals Fiebing's Aussie Leather Conditioner). Deze sluiten de poriën op de juiste manier af en beschermen de leerverf tegen afgeven en slijtage. Stem de producten voor verf, lijm en onderhoud altijd af op het gebruiksdoel. Tokonole is de absolute topper voor randafwerking — laat het daar dan ook voor dienen en geef je creaties strakke, professionele randen, terwijl je de nerfzijde verzorgt met passend ledervet of was.
