Een leren riem kort je altijd in aan de kant van de gesp, zodat de originele fabriekspunt behouden blijft. Draai de schroef los of snijd de stiksels van de gespbevestiging los, meet en snijd het overtollige leer af met een scherp mes. Pons vervolgens een nieuw gat voor de schroef en monteer de riem weer in elkaar.
Een leren riem inkorten is een van de meest voorkomende klussen waar vrijwel iedereen mee te maken krijgt. In plaats van extra gaten toe te voegen, wat vaak de verhoudingen en de uitstraling van de riem verpest, is inkorten een veel betere en professionelere oplossing. De belangrijkste gouden regel luidt: kort een riem altijd in aan de kant van de gesp. Proberen om de riem aan de kant van de punt (het uiteinde met de gaten) af te snijden is een fout die de fabrieksafwerking, de vorm en eventuele sierstiksels onherstelbaar beschadigt. Een aanpassing bij de gesp is na montage volledig onzichtbaar en behoudt de originele look van het product. Dit proces is relatief eenvoudig en met behulp van wat basis leerbewerking gereedschap kun je dit prima zelf thuis doen, wat tijd en geld voor een bezoek aan de vakman bespaart.
Gesp demonteren: Boekschroef of stiksel?
Voordat je begint met snijden, moet je de gesp demonteren. Er zijn twee gangbare manieren waarop deze bevestigd zit. De populairste en gemakkelijkste methode is met behulp van een boekschroef (riemschroef). Aan de achterkant van de riem, in de vouw van het leer, vind je een klein schroefje met een platte gleuf. Je hebt alleen een standaard platte schroevendraaier nodig om deze los te draaien. Zodra de schroef los is, haal je het omgevouwen leereinde eenvoudig los en verwijder je de gesp en de leren passant. De tweede, meer traditionele methode is een gestikte bevestiging. In dit geval is het leer omgevouwen en permanent vastgenaaid, meestal met een sterke handmatige of machinale steek. Om zo'n gesp los te maken, moet je de stiksels voorzichtig doorsnijden. Gebruik hiervoor bij voorkeur een tornmesje of een vlijmscherp afbreekmes. Licht de draadjes voorzichtig op en snijd ze één voor één door, zonder het leer zelf te beschadigen. Na het verwijderen van alle draden komen de gesp en de passant vrij. Het herkennen van het type bevestiging is essentieel en bepaalt de volgende stappen.
Meten, snijden en de nieuwe bevestiging voorbereiden
Nu volgt het belangrijkste onderdeel. Doe de riem om, sluit hem op het gewenste gaatje en bekijk hoeveel materiaal je wilt verwijderen. Je kunt dit punt markeren met een potlood of het overschot eenvoudig opmeten met een meetlint. Doe de riem af en breng de opgemeten lengte over naar het uiteinde aan de kant van de gesp. Is de riem bijvoorbeeld 5 cm te lang, dan snijd je 5 cm af van het gedemonteerde uiteinde. Gebruik een winkelhaak om een snijlijn te trekken die perfect haaks op de rand van de riem staat. Dit is cruciaal voor een strak eindresultaat. Leg de riem op een snijmat of snijplank en snijd het overtollige leer in één vloeiende, zekere beweging af met een scherp mes (zoals een afbreekmes of een speciaal schalmmes) langs een metalen liniaal. Neem vervolgens het zojuist afgesneden stukje leer – dit dient als perfecte mal. Leg het op het nieuwe, ingekorte uiteinde en teken exact het punt af voor het nieuwe gat van de bevestigingsschroef of, bij sommige modellen gespen, de sleuf voor de gespdoorn. Gebruik een passende holpijp en een hamer om een strak, nieuw gat te ponsen.
Montage en kantenafwerking
De laatste stap is het weer in elkaar zetten van de riem. Als jouw riem met een schroef vastzat, is het eenvoudig. Schuif de passant over de riem, haal het ingekorte uiteinde door de gesp, vouw het leer om, lijn het nieuw geponste gat uit met het gat in de onderlaag en draai het geheel vast met de originele boekschroef. Zorg dat deze stevig aangedraaid is. Was de riem oorspronkelijk gestikt, dan heb je twee keuzes. De eenvoudigste en snelste optie is om het stiksel te vervangen door een boekschroef. Je hoeft dan enkel een riemschroef van de juiste lengte aan te schaffen en deze op de plek van het oude stiksel te plaatsen. Dit is een duurzame en nette oplossing. Wil je echter het authentieke karakter behouden, dan kun je het leer met de hand naaien. Je hebt hiervoor twee leernaalden nodig en een stuk stevig, gewaxt garen. Haal de draad door de bestaande gaatjes van het oude stiksel met de klassieke zadelmakerssteek (saddle stitch), die maximale sterkte garandeert. Tot slot is het verstandig om aandacht te besteden aan de nieuw ontstane, ruwe snijkant. Schuur deze licht op met fijn schuurpapier en wrijf er vervolgens wat bijenwas of een gespecialiseerd middel zoals Tokonole in om de rand te verzegelen en een professionele afwerking te geven.
Voordat je de definitieve snede maakt, denk aan de gouden ambachtsregel: 'meet twee keer, snijd één keer'. Vouw de riem na het demonteren van de gesp, maar vóór het snijden, om op de gewenste nieuwe lengte, houd dit met je vingers vast en 'pas' de riem even in je broek. Controleer goed of de lengte klopt. Het is altijd veiliger om de riem een centimeter minder in te korten en later bij te werken, dan meteen te veel af te snijden. Deze simpele controle voorkomt een onomkeerbare fout.
