Goed echt leer herken je met je zintuigen. Let op de karakteristieke, rijke geur in plaats van een chemische plasticlucht. Bekijk het oppervlak goed: dit hoort unieke, licht onregelmatige poriën en kleine imperfecties te hebben. De doorsnede of de vleeszijde moet vezelig zijn. Daarnaast voelt leer soepel en warm aan. Een opvallend lage prijs is vaak een waarschuwingssignaal voor gebonden leer of kunstleer.
Het herkennen van echt leer van hoge kwaliteit tussen alle leersoorten en kunstmatige imitaties kan lastig lijken, maar er zijn beproefde methoden om een weloverwogen keuze te maken. De kwaliteit van leer hangt af van vele factoren: de diersoort, de looimethode, de afwerking en het deel van de huid waarvan het gesneden is. Goed leer is een investering die zich terugbetaalt in duurzaamheid en een prachtige veroudering van je werkstuk. Het beste gereedschap voor de beoordeling zijn je eigen zintuigen: reuk, zicht en tast. Wanneer je leert letten op details zoals de geur, de structuur van het oppervlak, de zijkanten en hoe het materiaal reageert op druk, ontwikkel je snel een scherp oog voor het verschil tussen hoogwaardig materiaal en goedkope imitaties. Onthoud dat de details het verschil maken; juist die details bewijzen de authenticiteit en klasse van het materiaal.
Zintuiglijke tests: Geur, uiterlijk en gevoel
Dit is een snelle en intuïtieve manier om leer te beoordelen. Begin bij de geur. Echt, goed gelooid leer heeft een onmiskenbare, rijke en licht aardse geur. Het ruikt aangenaam en ademt puur vakmanschap. Synthetische materialen (zoals skai of kunstleer) en gebonden leer van lage kwaliteit (bonded leather) ruiken chemisch, naar plastic of lijm. Bekijk vervolgens de nerfzijde aandachtig. Zoek naar natuurlijke variaties. Rundleer (volnerf), hoog aangeschreven vanwege de superieure kwaliteit, heeft zichtbare, unieke poriën, fijne rimpeltjes en soms kleine littekens – dit zijn de echtheidskenmerken. Een volkomen vlakke, herhalende en 'plasticachtige' structuur wijst vrijwel altijd op synthetisch materiaal of zwaar gecorrigeerd leer. Kijk ook naar de zijkant of de achterkant (de vleeszijde). Hier hoor je een dichte, compacte vezelstructuur te zien die lijkt op suède. Bij synthetische alternatieven zie je vaak een geweven textiellaag of massief schuim. Voel ten slotte aan het materiaal. Echt leer is soepel, voelt stevig aan en neemt lichaamswarmte aan. Druk je er met je vinger op, dan ontstaan er fijne rimpeltjes die vanzelf weer wegtrekken zodra je loslaat. Kunstleer voelt daarentegen vaak koud, stug en onnatuurlijk glad aan.
Verschillen tussen volnerfleer, splitleer en gebonden leer
Het is belangrijk om de kwaliteitshiërarchie van leer te begrijpen. Volnerf leer (full-grain) is het absolute topmateriaal. Dit is de bovenste laag van de huid (opperhuid en lederhuid) met de originele nerf intact, zonder dat deze geschuurd is. Het kenmerkt zich door een maximale levensduur, ademt uitstekend en ontwikkelt een prachtig patina. Gecorrigeerd nerfleer (top-grain) is de tweede kwaliteitstrap. Dit is eveneens de bovenlaag, maar het oppervlak is licht opgeschuurd om oneffenheden weg te werken. Vervolgens is er een kunstmatige nerf in geperst en is het afgewerkt met pigmenten. Dit is net iets minder slijtvast en oogt minder natuurlijk. Daaronder komt splitleer. Dit is de onderste, vezelige laag die overblijft nadat de nerfzijde is afgesplitst. Het heeft aanzienlijk minder treksterkte en wordt vaak voorzien van een polyurethaancoating met een reliëf om volnerfleer te imiteren. Helemaal onderaan staat gebonden leer (bonded leather). Dit is een imitatieproduct, gemaakt van gemalen leerresten vermengd met lijm en kunststoffen, aangebracht op een textiele drager. Het kent een zeer korte levensduur, scheurt snel en gaat gauw bladderen. Ga je leer kopen, zoals runderleer in gangbare diktes van 1,5 mm of 2,0 mm, vraag dan altijd na of het om volnerf leer gaat.
Eenvoudige tests die je zelf kunt uitvoeren
Naast je zintuigen zijn er praktische tests om de echtheid te controleren. De watertest: Breng een druppel water aan op het oppervlak (dit werkt uitstekend op onafgewerkt leer, zoals plantaardig gelooid leer). Bij echt, absorberend leer trekt de druppel geleidelijk in het materiaal en laat een donkere vlek achter die na het drogen weer verdwijnt. Op kunstleer of zwaar afgelakte oppervlakken blijft het water als een strakke druppel liggen. De prijstest: Kwaliteit heeft zijn prijs. Lijkt een aanbieding voor een product van 'echt leer' opvallend goedkoop, dan gaat het vrijwel zeker om gebonden leer of kunststof. Een extreem lage prijs is altijd een alarmsignaal. De vuurtest (LET OP: WEES UITERST VOORZICHTIG!): Doe dit uitsluitend op een klein, onopvallend reststukje. Echt leer zal bij contact met een vlam gaan gloeien en verschroeien, waarbij de geur van verbrand haar vrijkomt. Synthetisch materiaal smelt, druipt en verspreidt een scherpe, chemische geur van verbrand plastic.
De veiligste manier om hoogwaardig leer aan te schaffen is kiezen voor een betrouwbare leerspecialist. Een vakkundige webshop voor leerbewerking, zoals CraftPoint, omschrijft elk artikel tot in detail met vermelding van het type leer (zoals volnerf), de looimethode (plantaardig of chroomgelooid), de dikte (zoals 1,2 mm of 2,5 mm) en productspecificaties. Dankzij die transparantie weet je precies waar je aan toe bent en bouw je jouw lederwaren altijd op uit duurzame, authentieke materialen.
