Inhoudsopgave
Interview: Zbigniew Kałabun over messen en messchedes
In het interview van vandaag spreken we Zbigniew Kałabun, een gedreven ambachtsman die in zijn werkplaats unieke messen en bijpassende leren schedes maakt. We praten over het begin van zijn reis, zijn creatieve proces en technieken voor het werken met natuurlijk leer en leerbewerking gereedschap.
Wat is jouw superkracht?
Ik hou niet zo van de term 'knifemaker', omdat het niet Pools is. Een 'messenvechter' klinkt dan weer meteen als een crimineel. Ik ben gewoon een ambachtsman die messen maakt.
Hoe is het begonnen? Waar komt deze passie vandaan?
Als kind hielp ik mijn vader al graag met klussen; ik was altijd aan het knutselen. Voortdurend haalde ik dingen uit elkaar, verbouwde ik iets of maakte ik nieuwe dingen. Een paar jaar geleden zag ik ergens online een video van Jimmy DiResta, waarin hij een mes maakte van een oud zaagblad. Ik dacht: als hij dat kan, kan ik het ook. Zo is het allemaal begonnen.
Wat was je eerste project?
Mijn eerste project was het aanpassen van een oude hakbijl. Ik veranderde de vorm en maakte er een nieuw handvat aan. Dat hakmesje diende later als prijs in een wedstrijd.
Waar haal je inspiratie voor je projecten vandaan?
Dat verschilt. Soms zie ik iets interessants op internet, soms combineer ik ideeën uit eerdere projecten tot een nieuw ontwerp, en er is zelfs een keer geweest dat ik 's nachts over een mes droomde en het meteen bij het opstaan ben gaan maken.
Wat zijn voor jou twee onmisbare gereedschappen waar je niet zonder kunt werken?
Bij het messen maken zijn dat voor mij zonder twijfel de bandschuurmachine en de kolomboormachine.
Hoe verloopt het creatieve proces (heb je rituelen of unieke oplossingen)?
Niet echt. Ik doe gewoon wat ik leuk vind. De ene dag sta ik te slijpen, de andere dag maak ik handvatten en weer een andere dag messchedes. En soms leg ik alles even neer en doe ik de hele dag helemaal niets.
Op welk project ben je het meest trots?
Dat project moet nog komen. Ik ben over geen enkel werkstuk voor de volle 100% tevreden. Maar als ik er ooit een maak waar ik dat wel bij voel, dan hou ik hem zeker zelf.
Van welke materialen maak je de messchedes?
Meestal kies ik voor plantaardig gelooid leer met een dikte van 3,5 mm. Het is fantastisch materiaal, omdat het zich uitstekend leent om leer voor natvormen te gebruiken en de vorm daarna perfect behoudt. Dat is essentieel voor de veiligheid rond een vlijmscherp lemmet.
Hoe ziet het proces van de randafwerking bij zulke messchedes eruit?
Ik besteed altijd veel aandacht aan een nette afwerking van de randen. Eerst schuur ik de randen gelijkmatig af en daarna gebruik ik een kantenschaaf, meestal in maat #2, om de scherpe hoeken nauwkeurig af te schuinen. Voor het gladmaken en polijsten is Tokonole mijn vaste favoriet: dit middel sluit en beschermt de vezels aan de randen uitstekend en zorgt voor een perfect gladde kantafwerking.
En het stikwerk? Welk garen gebruik je zodat een messchede jarenlang meegaat?
Ik pas het klassieke handstikken toe, binnen het ambacht bekend als de saddle stitch. Hiervoor kies ik gewaxt garen van polyester van het merk Slam. Dit is oersterk en slijtvast, wat bij scherpe messen van cruciaal belang is. De gaten voor het naaien maak ik vooraf met een leervork met een tandafstand van 5 mm.
Bedankt voor dit inspirerende gesprek! Messen maken en leer bewerken vraagt om geduld, maar geeft ontzettend veel voldoening. Blijf het werk van Zbigniew volgen, ontdek de fijne kneepjes van het ambacht en ga vooral zelf aan de slag met leerbewerking.
Neem contact op met Zbigniew via zijn Facebook-profiel:
