Woordenlijst
CraftPoint · Woordenlijst
Wat is garen voor het naaien van leer?
Woordenlijst

Wat is garen voor het naaien van leer?

Pikdraad (pekdraad) is een dik, uiterst sterk zadelmakersgaren dat traditioneel wordt getwijnd van natuurlijke linnen- of hennepvezels en rijkelijk wordt verzadigd met was. Het wordt gebruikt voor het handmatig verbinden van lederen onderdelen waarbij een zeer hoge treksterkte en slijtvastheid vereist zijn. Tegenwoordig vallen onder deze noemer ook geavanceerde synthetische garens, die in veel ateliers de natuurlijke vezels hebben vervangen.

Wat maakt pikdraad voor leer zo bijzonder?

Klassiek pikdraad verschilt van standaard naaigaren vooral door de opbouw en de dikte. Het bestaat meestal uit meerdere individuele draden die strak om elkaar heen zijn gedraaid en vervolgens zijn geïmpregneerd met bijenwas of speciale harsmengsels. De was heeft hierbij een dubbele functie: het zorgt ervoor dat het garen soepel door de strakke, met een priem gemaakte gaten glijdt en voorkomt dat de vezels gaan rafelen.

Zie pikdraad als een miniatuur draagkabel van een hangbrug. Een losse, dunne linnenvezel knalt relatief snel, maar samengevlochten met vele andere en bijeengehouden door de was als bindmiddel, vormt het een onbreekbare, stevige kern. Hierdoor houdt een handmatige stiksteek met pikdraad de leerlagen niet alleen muurvast bij elkaar, maar vallen de steken ook prachtig in het leeroppervlak.

De moderne leerbewerking heeft zich sterk ontwikkeld en tegenwoordig verwijst de term vaak naar dikke polyestergarens. Voor de één een nadeel, voor de ander een voordeel: synthetische garens missen het authentieke karakter van puur linnen, maar zijn daarentegen volledig bestand tegen rot, vocht en uv-straling. Gewaxt garen van polyester, zoals Slam, of dikker polyestergaren zoals Vinymo MBT, hoef je niet voor elk stiksel zelf langs een blok was te halen, wat het werk in de werkplaats aanzienlijk versnelt.

Wanneer gebruik je pikdraad voor leer?

Pikdraad komt overal van pas waar een naad bestand moet zijn tegen hoge mechanische belasting of intensieve wrijving.

  • Zadelmakerij en tuigmakerij: Het stikken van paardentuig, zadels en halsters (meestal garen met een dikte van meer dan 1,0 mm).
  • Zware lederwaren: Het verbinden van dik rundleer in gereedschapsriemen, jachttassen en motorzadeltassen.
  • Messen maken: Het stikken van een messchede, waar de scherpe snede van het lemmet een lichter garen zou kunnen beschadigen.
  • Schoenmakerij: Het aannaaien van zolen bij klassieke schoenen met zwaar gewaxt linnengaren.

Hoe kies je het juiste garen en waar moet je op letten?

De keuze voor het juiste garen hangt af van het type project en het gebruikte gereedschap. Voor verfijnde lederwaren van 1,5 mm dik leer volstaat garen met een dikte van 0,6 mm tot 0,8 mm, wat uitstekend past bij leervorken met een tandafstand van 3 mm of 4 mm. Maak je echter een messchede van stug, plantaardig gelooid leer (3 mm of dikker), kies dan voor garen van 1,0 mm of 1,2 mm en combineer dit met leervorken met een tandafstand van 5 mm of 6 mm.

Ook de materiaalkeuze is belangrijk. Ga je voor historische authenticiteit of restaureer je antiek tuig, dan is linnen pikdraad de beste keuze. Houd er rekening mee dat je dit garen voor gebruik meestal zelf moet waxen, bijvoorbeeld met de natuurlijke wassen van het Poolse merk Pruciak. Voor alledaagse, moderne projecten is gewaxt garen van polyester ideaal. Het is beresterk, rafelt niet tijdens het doorhalen en garandeert een langere levensduur van je stiksel onder wisselende weersomstandigheden.

Producten uit ons assortiment

  • Slam-garen — hoogwaardig gewaxt garen van polyester, het perfecte alternatief voor traditioneel pikdraad in de moderne leerbewerking.
  • Gewaxt garen — een ruime selectie kant-en-klaar garen dat je direct kunt gebruiken zonder vooraf te waxen.
  • Garen voor leerbewerking — ons complete assortiment handstikgaren in diverse diktes, ideaal voor zowel kleine als grote projecten.
  • Priemen — onmisbaar handgereedschap om de doorgang vrij te maken voor dik zadelmakersgaren.

Gerelateerde begrippen in het lexicon

Bekijk ook

Gewaxt garen voor leer

Producten bij dit begrip

Lees verder

Andere artikelen op het blog

cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
15.07.2026

Pattex contactlijm voor leer

Pattex contactlijm is een op polychloropreenrubber gebaseerde contactlijm met oplosmiddelen, die in ateliers voor leerbewerking wordt geb...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
12.07.2026

Wat is pull-up leer?

Pull-up leer licht op wanneer je het buigt of vouwt, wat zorgt voor een levendig karakter. Ontdek hoe je dit leer optimaal verwerkt in je...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
12.07.2026

Wat zijn tassen en andere lederwaren?

Tassen en andere lederwaren zijn de populairste ambachtelijke projecten. Ontdek welk leer en leerbewerking gereedschap je nodig hebt om j...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
11.07.2026

Wat is handmatig leer stikken?

Handmatig leer naaien is een traditionele methode om stukken leer met naald en draad te verbinden, wat resulteert in uitzonderlijk sterk...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
11.07.2026

Magneetsluiting voor tassen

Een magneetsluiting voor tassen is een tweedelige fournituur voorzien van een magneet, waarmee je kleppen, vakken en hoofdvakken van lede...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
11.07.2026

Wat houdt handstikken met zadelmakersgaren in?

Wil je onverwoestbare steken maken? Handstikken met zadelmakersgaren is de traditionele methode om dik leer te verbinden met sterk gewaxt...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
11.07.2026

Leeronderhoud en conditioners

Producten voor onderhoud van leer zijn gespecialiseerde formules op basis van natuurlijke oliën, vetten en wassen die diep in de vezelstr...

Lees
cp-meta-only | Cover: Woordenboek leerbewerking CraftPoint
10.07.2026

Aftekenpasser

Een aftekenpasser is een nauwkeurig meetgereedschap met twee scherpe stalen punten en een vergrendelmechanisme, dat binnen de leerbewerki...

Lees
CraftPoint Tools

Ons leerbewerking gereedschap