Pikdraad (pekdraad) is een dik, uiterst sterk zadelmakersgaren dat traditioneel wordt getwijnd van natuurlijke linnen- of hennepvezels en rijkelijk wordt verzadigd met was. Het wordt gebruikt voor het handmatig verbinden van lederen onderdelen waarbij een zeer hoge treksterkte en slijtvastheid vereist zijn. Tegenwoordig vallen onder deze noemer ook geavanceerde synthetische garens, die in veel ateliers de natuurlijke vezels hebben vervangen.
Wat maakt pikdraad voor leer zo bijzonder?
Klassiek pikdraad verschilt van standaard naaigaren vooral door de opbouw en de dikte. Het bestaat meestal uit meerdere individuele draden die strak om elkaar heen zijn gedraaid en vervolgens zijn geïmpregneerd met bijenwas of speciale harsmengsels. De was heeft hierbij een dubbele functie: het zorgt ervoor dat het garen soepel door de strakke, met een priem gemaakte gaten glijdt en voorkomt dat de vezels gaan rafelen.
Zie pikdraad als een miniatuur draagkabel van een hangbrug. Een losse, dunne linnenvezel knalt relatief snel, maar samengevlochten met vele andere en bijeengehouden door de was als bindmiddel, vormt het een onbreekbare, stevige kern. Hierdoor houdt een handmatige stiksteek met pikdraad de leerlagen niet alleen muurvast bij elkaar, maar vallen de steken ook prachtig in het leeroppervlak.
De moderne leerbewerking heeft zich sterk ontwikkeld en tegenwoordig verwijst de term vaak naar dikke polyestergarens. Voor de één een nadeel, voor de ander een voordeel: synthetische garens missen het authentieke karakter van puur linnen, maar zijn daarentegen volledig bestand tegen rot, vocht en uv-straling. Gewaxt garen van polyester, zoals Slam, of dikker polyestergaren zoals Vinymo MBT, hoef je niet voor elk stiksel zelf langs een blok was te halen, wat het werk in de werkplaats aanzienlijk versnelt.
Wanneer gebruik je pikdraad voor leer?
Pikdraad komt overal van pas waar een naad bestand moet zijn tegen hoge mechanische belasting of intensieve wrijving.
- Zadelmakerij en tuigmakerij: Het stikken van paardentuig, zadels en halsters (meestal garen met een dikte van meer dan 1,0 mm).
- Zware lederwaren: Het verbinden van dik rundleer in gereedschapsriemen, jachttassen en motorzadeltassen.
- Messen maken: Het stikken van een messchede, waar de scherpe snede van het lemmet een lichter garen zou kunnen beschadigen.
- Schoenmakerij: Het aannaaien van zolen bij klassieke schoenen met zwaar gewaxt linnengaren.
Hoe kies je het juiste garen en waar moet je op letten?
De keuze voor het juiste garen hangt af van het type project en het gebruikte gereedschap. Voor verfijnde lederwaren van 1,5 mm dik leer volstaat garen met een dikte van 0,6 mm tot 0,8 mm, wat uitstekend past bij leervorken met een tandafstand van 3 mm of 4 mm. Maak je echter een messchede van stug, plantaardig gelooid leer (3 mm of dikker), kies dan voor garen van 1,0 mm of 1,2 mm en combineer dit met leervorken met een tandafstand van 5 mm of 6 mm.
Ook de materiaalkeuze is belangrijk. Ga je voor historische authenticiteit of restaureer je antiek tuig, dan is linnen pikdraad de beste keuze. Houd er rekening mee dat je dit garen voor gebruik meestal zelf moet waxen, bijvoorbeeld met de natuurlijke wassen van het Poolse merk Pruciak. Voor alledaagse, moderne projecten is gewaxt garen van polyester ideaal. Het is beresterk, rafelt niet tijdens het doorhalen en garandeert een langere levensduur van je stiksel onder wisselende weersomstandigheden.
Producten uit ons assortiment
- Slam-garen — hoogwaardig gewaxt garen van polyester, het perfecte alternatief voor traditioneel pikdraad in de moderne leerbewerking.
- Gewaxt garen — een ruime selectie kant-en-klaar garen dat je direct kunt gebruiken zonder vooraf te waxen.
- Garen voor leerbewerking — ons complete assortiment handstikgaren in diverse diktes, ideaal voor zowel kleine als grote projecten.
- Priemen — onmisbaar handgereedschap om de doorgang vrij te maken voor dik zadelmakersgaren.











