Nubuck — wat is het, verschillen met volnerf leer en suède

04.07.2025 Paweł Bugno

Nubuck is een natuurlijk leer waarvan de toplaag, oftewel de nerfzijde, licht en uiterst fijn is opgeschuurd. Dit geeft het materiaal zijn kenmerkende, matte uitstraling en fluweelzachte touch. In tegenstelling tot glad afgewerkt leer behoudt nubuck open poriën. Dit zorgt voor een hoog ademend vermogen, maar vereist tegelijkertijd een heel specifieke aanpak tijdens het ontwerpen, snijden en naaien in de werkplaats van de leerbewerker.

Eigenschappen

Om het karakter van nubuck goed te begrijpen, kijken we naar de dwarsdoorsnede van een leervel. Dierenhuid bestaat uit meerdere lagen. Voor leerbewerking zijn de dichte nerfstructuur aan de bovenzijde en de lossere vezelstructuur aan de vleeszijde daaronder het belangrijkst. Nubuck wordt gemaakt van die bovenste, sterkste laag: volnerf leer. In de leerlooierij wordt de nerfzijde machinaal heel licht geschuurd met speciale schuurwalsen. Daarbij wordt slechts een fractie van een millimeter van de bovenste vezellaag weggeslepen. Het resultaat is een oppervlak met microscopisch kleine, dichte vezels. Wanneer je over nubuck wrijft, voelt dit als de zachte schil van een perzik: de vezels zijn ultrakort, veerkrachtig en reageren op de wrijfrichting, waardoor er lichte kleurnuances ontstaan.

Beginnende makers verwarren nubuck dikwijls met suède. Het fundamentele verschil zit in de sterkte en duurzaamheid van het materiaal. Suède is gemaakt van de vleeszijde of van splitleer (de onderste laag van de huid nadat de nerf is afgesplitst). Suède heeft langere, lossere haartjes, maar is aanzienlijk minder sterk en scheurt of rekt sneller uit. Omdat nubuck in de basis volnerfleer is met een licht opgeschuurd oppervlak, behoudt het zijn volledige mechanische treksterkte. Glad volnerf rundleer daarentegen heeft een intacte nerf die vaak behandeld is met wassen of topcoatings, wat zorgt voor een glad, vuilafstotend oppervlak met een lichte glans. Nubuck oogt en voelt juist puur, mat en natuurlijk.

Het overgrote deel van het nubuck op de markt is chroomgelooid leer. Dat betekent dat het soepel en buigzaam is en vanuit de looierij voorzien is van een door-en-door kleuring. Deze looimethode brengt strikte regels met zich mee in de werkplaats: nubuck verf je niet zelf (leerverf zoals Fiebing's Leather Dye beschadigt de fluwelige structuur en zorgt voor stugge, vlekkerige plekken), je brengt er geen hete wassen op aan en je kunt er geen patronen in stempelen met leerstempels. Chroomgelooid leer behoudt immers geen afdrukken, en een slag met de hamer zou het fluweelzachte oppervlak alleen maar lelijk platdrukken.

Een bijzondere en zeer populaire categorie is geolied nubuck, beter bekend als Crazy Horse leer. Dit materiaal wordt tijdens het looiproces diep verzadigd met hete oliën en natuurlijke wassen. Hoewel de basis geschuurd nerfleer is, veranderen deze wassen de eigenschappen compleet. Geolied nubuck vertoont een uitgesproken 'pull-up' effect: op plekken waar het leer buigt, rekt of bekrast raakt, licht de kleur op doordat de wassen tussen de vezels verschuiven. Lichte krassen wrijf je eenvoudig weg met je duim of een zachte doek; de wrijvingswarmte zorgt ervoor dat de wassen weer gelijkmatig vloeien. Crazy Horse leer is zwaarder, voller en veel beter bestand tegen vocht dan klassiek, droog nubuck. Na verloop van tijd ontwikkelt het een prachtig patina met een diep, robuust karakter.

Toepassingen

Nubuck heeft een luxe esthetische uitstraling, maar door de soepelheid en het specifieke oppervlak vraagt het om een doordacht ontwerp. De keuze van de dikte en het type (droog of geolied Crazy Horse leer) bepaalt het succes van je project.

Soepele hobo-tassen en buideltassen: Dit is de perfecte toepassing voor klassiek nubuck. Een dikte van 1,4 tot 1,6 mm valt bijzonder mooi in natuurlijke, zachte plooien. Het gebrek aan stijfheid is hier juist een groot voordeel. Bij dergelijke projecten werk je meestal met gekeerde naden (goede kanten op elkaar stikken en de tas vervolgens binnenstebuiten keren), waardoor de randen onzichtbaar weggewerkt worden.
Buitenzijde van portemonnees: Nubuck geeft een bifold-portemonnee een exclusieve uitstraling. Hiervoor gebruik je dunnere vellen van 1,0 tot 1,2 mm. Omdat chroomgelooid nubuck rekbaar is, wordt het aan de binnenzijde vaak verstevigd met dun (0,6 mm) plantaardig gelooid leer, zodat de portemonnee stevig blijft en niet lubbert bij veelvuldig gebruik van pasjes.
Robuuste reistassen, aktetassen en vintage rugzakken: Hier blinkt geolied nubuck (Crazy Horse leer) uit. Een dikte van 1,8 tot wel 2,2 mm biedt voldoende draagkracht en body. De wassen beschermen het leer tegen een regenbui, en elke kras van onderweg geeft de tas extra karakter. Bij deze diktes kun je uitstekend tassen maken met open kanten die je netjes afwerkt met kantenverf.
Horlogebandjes: Het fluweelzachte nubuck voelt heel prettig aan op de huid. Voor de bovenzijde van het bandje is een dikte van ca. 1,5 mm gebruikelijk, vaak gevoerd met hypoallergeen voeringleer (zoals Zermatt). Houd er rekening mee dat droog nubuck transpiratie opneemt, waardoor zulke bandjes sneller patina opbouwen en slijten dan bandjes van glad volnerfleer.
Schoenen en boots: Nubuck is een absolute favoriet in de schoenmakerij. Hierbij wordt meestal gekozen voor stevige diktes van 1,8 tot 2,0 mm voor stabiliteit en vormvastheid. In het kleinschalige atelier gebruik je nubuck vooral voor soepele inzetten, polsterkragen of tongen in schoenontwerpen.
Antislip- en drukverdelende pads: Door het ruwere, fluwelige oppervlak biedt nubuck veel grip. Daarom is het uitermate geschikt als voering aan de onderzijde van schouderpads op zware tassen. Een strook nubuck van 1,5 mm onder een tuigleren draagriem voorkomt effectief dat de tas van de schouder glijdt.

Tips voor de verwerking

Werken met nubuck vraagt om een kleine omschakeling in werkwijze en leergereedschap. Het materiaal vergeeft weinig slordigheden, vooral niet op het gebied van netheid in de werkplaats.

Het begint bij het snijden. Vooral dun nubuck (onder 1,5 mm) heeft de neiging mee te rekken onder druk van een lemmet. Snijden met een standaard afbreekmes kan leiden tot golvende snijranden. Voor rechte lijnen op soepel nubuck is een rolmes veruit de beste keuze. Het roterende mesblad drukt van bovenaf in het leer zonder eraan te trekken, wat zorgt voor een kaarsrechte snede. Voor ronde hoeken en bochten gebruik je een vlijmscherp schalmmes of halvemaanmes dat soepel door de vezels glijdt.

Lijmen vraagt extra precisie. Hoewel de geschuurde nerf absorberend oogt, moet je het te verlijmen oppervlak eerst licht opruwen voordat je leerlijm (contactlijm) aanbrengt. Gebruik hiervoor een lijmkam of opruwer, geen lijnentrekker (die enkel bedoeld is voor decoratieve sierlijnen). Door het oppervlak op te ruwen kan de contactlijm diep in de vezelstructuur hechten. Breng de lijm uiterst secuur aan: morst er per ongeluk lijm op de zichtzijde van het nubuck, dan trekt dit onmiddellijk in de open vezels en is de vlek naderhand niet meer te verwijderen zonder sporen achter te laten.

De randafwerking is de grootste uitdaging bij chroomgelooid nubuck. Traditioneel polijsten met Tokonole en een polijsthout werkt niet op dit leertype; chroomgelooide randen laten zich niet gladwrijven en gaan enkel pluizen. De enige professionele methode voor open kanten is het aanbrengen van kantenverf (zoals Edge Kote). Dit vergt een opbouw in lagen: breek eerst de scherpe randen met een kantenschaaf (maat #1 of #2, afhankelijk van de dikte). Breng vervolgens een grondlaag aan, laat deze drogen, schuur zachtjes op met waterproof schuurpapier (korrel 400), breng de eerste laag kantenverf aan, schuur opnieuw licht (korrel 600) en sluit af met een toplaag kantenverf. Bij geolied nubuck (Crazy Horse) kun je de randen eventueel afwerken door ze heet in te wrijven met harde bijenwas voor een stoere, ambachtelijke look.

Ook bij het naaien zijn er specifieke aandachtspunten. Kies de steekafstand van je leervork passend bij het project: 3 of 4 mm voor klein lederwaren zoals portemonnees, en 5 mm voor stevige tassen van geolied nubuck. Wees bij dun nubuck voorzichtig met te dik garen: een zware draad in combinatie met een strak aangetrokken saddle stitch kan de zachte leerrand laten rimpelen of zelfs insnijden. Sterk, glad polyestergaren zoals Vinymo MBT (dikte 0,5 mm) is ideaal; dit glijdt moeiteloos door het leer zonder de ponsgaten op te rekken.

Voor wie begint met leer bewerken, is geolied nubuck aanzienlijk makkelijker te verwerken dan droog, onbehandeld nubuck. Crazy Horse vergeeft kleine krasjes en foutjes eenvoudig en heeft door de wassen net wat meer body, wat het stikken vergemakkelijkt. Werken met lichtgekleurd, droog nubuck vereist daarentegen een smetteloze werkbank: een drupje naaimachineolie, vingerafdrukken of stof van ander leer trekken er direct in.

Producten uit ons assortiment

In onze webshop vind je alle materialen en gereedschappen om professioneel met veeleisende leersoorten zoals nubuck aan de slag te gaan.

Leer kopen — Ons assortiment lederwarenleer wordt doorlopend aangevuld. Bekijk onze selectie soepel chroomgelooid leer en gewaxt Crazy Horse leer, ideaal voor tassen, rugzakken en accessoires.
Vinymo MBT polyestergaren — Betrouwbaar garen voor het stikken van soepel leer. De dichte structuur splijt niet tijdens het naaien, wat cruciaal is om het kwetsbare oppervlak van nubuck strak te houden.
Rolmessen — Onmisbaar snijgereedschap om soepel, elastisch nubuck zonder vervorming kaarsrecht en strak op maat te snijden.
Kantenschaaf en kantenverf — De perfecte combinatie voor de randafwerking van chroomgelooid leer. Met een scherpe kantenschaaf (maat #1 of #2) rond je de randen af ter voorbereiding op een egale laag kantenverf.